TIẾNG HÀN THÚ VỊ · GÓC VĂN HÓA

Bóng chày (야구): Vì sao có sức hút lớn ở Hàn Quốc?

Dưới ánh đèn sân bóng, người đánh bóng chuẩn bị vung gậy. Trên khán đài, một bài hát quen vang lên, những chiếc gậy cổ vũ cùng chuyển động và cả một góc sân chờ đợi. Đến xem bóng chày ở Hàn Quốc, điều khiến người mới bất ngờ đôi khi không chỉ là trận đấu, mà là cảm giác vừa bước vào một cuộc vui đã có nhịp riêng. Vì sao môn thể thao này có thể gắn với một thành phố, một gia đình và cả những cuộc hẹn của người trẻ?

Chủ đề: Đời sống · Thể thao Biên soạn: Võ Xuân Quang Kiểm duyệt: Tiếng Hàn Thú Vị

Bóng chày ở Hàn Quốc không chỉ có những cú đánh và bảng tỉ số. Từ tình cảm với đội bóng địa phương đến bài hát cổ vũ, áo đấu và món ăn trên khán đài, mỗi trận đấu còn mở ra một câu chuyện đời sống.

Toàn cảnh sân bóng chày Jamsil ở Seoul trong một trận đấu buổi tối, mặt sân sáng đèn và khán đài đông người — Sân Jamsil dưới ánh đèn trong một trận đấu năm 2017. Không khí trên khán đài là một phần sức hút của bóng chày Hàn Quốc.
*Ảnh: Cyberdoomslayer / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0*

01 · Sức hút không chỉ nằm trong bảng thành tích

Từ môn thi đấu đến một phần đời sống

Tóm tắt nhanh30 giây

Nắm ý chính

Bóng chày là một môn thể thao có sức hút lớn tại Hàn Quốc. Lượng khán giả đến sân cho thấy quy mô ấy, còn văn hóa cổ vũ và tình cảm với đội bóng giúp giải thích sự gắn bó lâu dài.

Một người có thể theo dõi từng chỉ số của cầu thủ, người khác mong cuối tuần được đến sân cùng bạn. Có người biết tên đội bóng từ nhỏ vì gia đình vẫn cổ vũ, cũng có người bắt đầu từ một lần được rủ đi. Những lối vào khác nhau ấy gặp nhau trong cùng một không gian.

Quy mô khán giả là một dấu hiệu rõ ràng. Trong mùa giải 2025, giải bóng chày chuyên nghiệp KBO lần đầu chạm mốc 12 triệu lượt khán giả; thông báo ngày 27/9 ghi nhận hơn 12,01 triệu lượt qua 703 trận. Đây là số lượt vào sân, không phải số người khác nhau: một người xem nhiều trận sẽ được tính nhiều lần.

Con số ấy không tự động biến bóng chày thành môn đứng đầu theo mọi thước đo yêu thích. Điều đáng tìm hiểu hơn là vì sao người ta quay lại: mỗi trận đấu có thể vừa là cuộc tranh tài, vừa là một cuộc hẹn trong đời sống thường ngày.

02 · Một thói quen có lịch sử dài hơn giải chuyên nghiệp

Bóng chày đã bén rễ ở Hàn Quốc như thế nào?

Tóm tắt nhanh30 giây

Nắm ý chính

Bảo tàng trực tuyến KBO nhắc đến mốc truyền bá bóng chày qua YMCA năm 1905. Giải chuyên nghiệp khởi đầu năm 1982, sau một quá trình phát triển qua trường học và các đội ngoài chuyên nghiệp.

Bảo tàng trực tuyến của KBO lấy năm 1905 làm một mốc trong lịch sử bóng chày tại Hàn Quốc: nhà truyền giáo người Mỹ Philip Gillett hướng dẫn môn này cho các thành viên của tổ chức tiền thân YMCA tại Seoul. Sau đó, bóng chày phát triển qua trường học và những đội thi đấu ngoài hệ chuyên nghiệp.

Vì vậy, năm 1982 là mốc ra đời của giải chuyên nghiệp, không phải thời điểm người Hàn mới biết đến bóng chày. Mùa đầu có sáu câu lạc bộ. Việc có giải đấu tổ chức thường xuyên tạo thêm điều kiện để người hâm mộ theo một đội, nhớ một cầu thủ và tiếp tục câu chuyện qua nhiều mùa.

Nhìn theo mạch ấy, sức hút của bóng chày không chỉ là một cơn sốt xuất hiện nhờ mạng xã hội. Những cách tiếp cận mới của người trẻ được đặt lên một nền đã có: trường học, ký ức gia đình, đội bóng và địa phương. Một chiếc áo được mặc hôm nay có thể mang theo câu chuyện mà người đi cùng đã kể từ lâu.

Trận đấu của Lotte Giants tại sân Sajik ở Busan, với mặt sân xanh và khán đài bao quanh giữa khu dân cư — Lotte Giants thi đấu tại sân Sajik, Busan, năm 2017. Câu chuyện bóng chày Hàn Quốc trải rộng qua nhiều thành phố, không chỉ ở Seoul.
*Ảnh: 머엉 (meo-eong, @Squeeze_bunt) / Wikimedia Commons, CC BY 2.0 KR*

03 · Cổ vũ cho một đội, nhớ về một nơi

Một đội bóng, một tình cảm với thành phố

Tóm tắt nhanh30 giây

Nắm ý chính

Các câu lạc bộ có địa phương gắn bó riêng. Với người hâm mộ, theo đội có thể đi cùng ký ức về quê nhà, gia đình và những lần đến sân; không phải ai cũng chọn đội theo nơi đang sống.

Đội tuyển quốc gia và câu lạc bộ đem lại hai kiểu gắn bó khác nhau. Khi xem đội tuyển, người hâm mộ hướng về một màu áo chung. Trong giải trong nước, họ có thể đứng ở hai phía đối diện, kể cả khi cùng sống trong một thành phố.

Ở đây, tên doanh nghiệp trên tên đội không xóa đi mối liên hệ địa phương. Những cái tên như Lotte Giants hay Samsung Lions còn gắn với sân nhà và những cộng đồng cổ vũ cụ thể. Một vài ví dụ giúp hình dung bản đồ bóng chày ngoài thủ đô:

← Lướt ngang để xem

Thành phố	Câu lạc bộ
Busan	Lotte Giants
Daegu	Samsung Lions
Gwangju	KIA Tigers
Incheon	SSG Landers

Đây không phải danh sách đầy đủ, cũng không có nghĩa người ở đâu bắt buộc cổ vũ đội ở đó. Tình cảm có thể theo người thân, một cầu thủ yêu thích hoặc một trận đấu đáng nhớ. Khi đã có ký ức với đội bóng, việc theo dõi không còn chỉ là chọn bên đang thắng.

04 · Người xem cũng góp phần tạo ra không khí

Khán đài cũng là một sân khấu

Tóm tắt nhanh30 giây

Nắm ý chính

Bài hát, khẩu hiệu và động tác theo nhịp làm nên một nét dễ nhận ra của sân bóng Hàn Quốc. Người xem không chỉ quan sát diễn biến mà còn cùng tạo nên bầu không khí của trận đấu.

Điều người mới có thể nhận ra trước cả một cú đánh đẹp là âm thanh. Tiếng hát nối với tiếng vỗ tay, tên cầu thủ được gọi lên và những chiếc gậy cổ vũ chuyển động cùng nhịp. Đội cổ vũ và người dẫn nhịp giúp một khu khán đài đông người cùng bắt vào một giai điệu.

Korea.net giới thiệu chính sự tham gia sôi nổi ấy như một nét nổi bật trong văn hóa bóng chày Hàn Quốc. Điều thú vị không chỉ là âm lượng lớn, mà là người xa lạ có thể cùng biết một bài hát và cùng chờ một khoảnh khắc. Một lời hát lặp lại khiến tên cầu thủ trở nên quen thuộc, kể cả với người chưa nhớ hết đội hình.

Dĩ nhiên, không phải mọi chỗ ngồi đều náo nhiệt như nhau, và không ai cần hát suốt trận mới được xem là người hâm mộ. Có người thích hòa nhịp, có người muốn tập trung theo dõi đường bóng. Sức hấp dẫn nằm ở việc khán đài có thể chứa nhiều cách thưởng thức cùng một trận đấu.

Khán giả trên khán đài Jamsil mặc áo đội bóng và cầm gậy cổ vũ trong trận Doosan Bears gặp LG Twins — Khán giả trong trận Doosan Bears gặp LG Twins tại Jamsil năm 2018. Áo đấu, tiếng hát và nhịp cổ vũ tạo nên trải nghiệm chung trên khán đài.
*Ảnh: Christophe95 / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0*

05 · Một cách bước vào môn thể thao qua trải nghiệm

Vì sao người trẻ tìm đến sân bóng?

Tóm tắt nhanh30 giây

Nắm ý chính

Trận đấu có thể là điểm hẹn bạn bè, dịp cổ vũ cho cầu thủ yêu thích hoặc một trải nghiệm mới. Người đến vì không khí vẫn có thể dần quan tâm đến chuyên môn; hai điều không đối lập nhau.

Tổng cục Du lịch Hàn Quốc ghi nhận sự hiện diện nổi bật của người hâm mộ ở độ tuổi hai mươi trong bài giới thiệu văn hóa sân bóng năm 2025. Bên cạnh trận đấu là những hoạt động, sản phẩm và cách thể hiện sở thích khiến lần đến sân có nhiều điểm bắt đầu hơn.

Có thể bắt đầu bằng một lời rủ của bạn, một chiếc áo mình thấy đẹp hoặc sự tò mò về một cầu thủ. Khi đã đến, người xem có thêm điều để nhớ: pha bóng khiến cả khán đài đứng dậy, bài hát bắt đầu thuộc lời hay cảm giác chờ kết quả cùng người ngồi cạnh.

Vì thế, không cần chia người xem thành hai nhóm đối lập: người “thật sự hiểu bóng chày” và người “chỉ đến chụp ảnh”. Một trải nghiệm vui có thể mở đường cho sự quan tâm lâu dài. Điều cần giữ là sự tôn trọng trận đấu và những người xung quanh, dù lý do đầu tiên khiến mình mua vé là gì. Đây cũng không phải sở thích của riêng người trẻ; nhiều thế hệ cùng góp mặt trên khán đài.

06 · Những chi tiết khiến cuộc hẹn có thêm màu sắc

Áo đấu, linh vật và đồ ăn: Trải nghiệm ngoài tỉ số

Tóm tắt nhanh30 giây

Nắm ý chính

Áo đấu và linh vật giúp tình cảm với đội bóng có hình dáng dễ nhận ra. Đồ ăn và những khoảng nghỉ giữa diễn biến cũng góp phần biến buổi xem bóng thành một cuộc đi chơi.

Chiếc áo đội bóng vừa là trang phục đến sân, vừa là cách nhận ra người cùng phía. Một món đồ nhỏ mang hình linh vật cũng có thể giữ lại ký ức của buổi đi xem. Chúng làm cho tình cảm vốn khó nhìn thấy trở thành một màu áo, chiếc mũ hay vật lưu niệm có thể mang theo.

Đồ ăn bổ sung một lớp trải nghiệm khác. VISITKOREA giới thiệu những món gắn với từng sân, từ gà rán đến bánh gạo và các món ăn nhẹ. Không phải ai cũng chọn cùng một món, nhưng việc vừa theo dõi trận đấu vừa chia sẻ đồ ăn giúp buổi đến sân mang dáng dấp một cuộc hẹn.

Những điều bên ngoài tỉ số không làm trận đấu kém quan trọng; chúng khiến ký ức về trận đấu có nhiều chi tiết hơn. Người xem có thể quên một con số trên bảng điện tử nhưng vẫn nhớ hôm ấy đi với ai và cả khán đài đã reo lên lúc nào. Khi đến sân, nên xem quy định về đồ ăn, vật dụng và an toàn của địa điểm thay vì mặc định sân nào cũng giống nhau.

Linh vật Hanwha Eagles đội mũ màu cam và giơ dấu chữ V trong hoạt động giao lưu tại Daejeon năm 2010 — Linh vật Hanwha Eagles trong hoạt động giao lưu tại Daejeon năm 2010. Đây là ảnh tư liệu, không phải hình giới thiệu tạo hình linh vật hiện tại.
*Ảnh: Jessica Ryan / USAG-Humphreys / Wikimedia Commons, CC BY 2.0*

07 · Hiểu vài ý trước khi bước vào khán đài

Chưa hiểu luật có xem được không?

Có thể bắt đầu từ không khí, nhưng nắm vài ý cơ bản sẽ giúp bạn hiểu vì sao mọi người đang hồi hộp:

Hai đội luân phiên tấn công và phòng thủ: đội tấn công đưa người lên đánh; đội phòng thủ tìm cách loại người đánh hoặc người chạy trên các chốt.
Chạy về chốt nhà để ghi điểm: người chạy phải đi qua các chốt theo thứ tự và trở về chốt nhà hợp lệ. Đánh trúng bóng không tự động có một điểm.
Ba lượt bị loại kết thúc nửa hiệp: khi đội tấn công có ba người bị loại, hai bên đổi vai. Một trận thông thường được tổ chức theo chín hiệp, với các ngoại lệ theo luật.
Cú home run có thể đổi cục diện: một trường hợp quen thuộc là bóng được đánh bay qua hàng rào cuối sân trong khu vực hợp lệ. Người đánh và những người đang ở trên chốt có thể chạy về ghi điểm.

Chỉ cần nhìn thêm tỉ số, hiệp đang diễn ra và số người trên chốt, bạn đã có vài điểm tựa để theo dõi. Không cần học hết thuật ngữ trong một lần. Nếu trực tiếp đến sân, hãy chọn khu ghế phù hợp với cách mình muốn xem và chú ý bóng có thể bay lên khán đài. Tận hưởng không khí và tôn trọng trận đấu hoàn toàn có thể đi cùng nhau.

08 · Góc học tiếng Hàn

Góc dành cho người học tiếng Hàn

Một vài từ giúp nhận diện nội dung về bóng chày và việc cổ vũ. Phiên âm Latin chỉ hỗ trợ tham khảo, không thay thế cách phát âm tiếng Hàn.

← Lướt ngang để xem

Tiếng Hàn	Phiên âm Latin	Nghĩa tiếng Việt
야구	yagu	Bóng chày.
구장	gujang	Sân thi đấu bóng; trong bài là sân bóng chày.
응원	eungwon	Sự cổ vũ; việc cổ vũ.
관중	gwanjung	Khán giả tại sân hoặc nơi diễn ra sự kiện.
투수	tusu	Cầu thủ ném bóng.
타자	taja	Cầu thủ đánh bóng; người đang ở lượt đánh.
안타	anta	Cú đánh an toàn, được ghi nhận theo luật bóng chày.
홈런	homneon	Home run; cách viết tiếng Hàn của thuật ngữ này.

Điểm đọng lại

Một trận đấu kết thúc, sự gắn bó còn ở lại

Bóng chày ở Hàn Quốc có lịch sử, giải đấu và những cầu thủ để theo dõi. Nhưng bên cạnh phần thi đấu là tình cảm với địa phương, bài hát của khán đài và những lần hẹn nhau quay lại. Người mới có thể bước vào bằng một cuộc đi chơi, rồi dần tìm thấy đội bóng mình muốn tiếp tục cổ vũ.

Bóng chày có sức hút không chỉ bởi cuộc đấu trên sân, mà còn bởi những mối gắn bó được tạo nên quanh nó. Khi ánh đèn tắt và tỉ số đã được ghi lại, điều còn theo người xem ra khỏi sân có thể là một giai điệu, một chiếc áo và lời hẹn cho trận lần sau.

Bạn nhớ được bao nhiêu?5 câu · khoảng 1 phút · hoàn toàn tùy chọn

1. Năm 1982 đánh dấu điều gì trong bài? Bóng chày lần đầu được biết đến tại Hàn Quốc Giải bóng chày chuyên nghiệp bắt đầu KBO lần đầu đạt 12 triệu lượt khán giả Các đội bóng đều chuyển về Seoul

2. Lotte Giants gắn với thành phố nào trong bảng ví dụ? Daegu Incheon Busan Gwangju

3. Điều nào là một nét nổi bật trên khán đài bóng chày Hàn Quốc? Cùng hát và thực hiện động tác cổ vũ theo nhịp Khán giả phải giữ im lặng trong toàn bộ trận Mọi khu ghế đều có không khí giống hệt nhau Chỉ người thuộc toàn bộ luật mới được đến sân

4. Đánh trúng bóng có tự động ghi một điểm không? Có, mọi lần chạm bóng đều có điểm Có, nếu khán giả cổ vũ đủ lớn Có, bất kể bóng đi đâu Không; ghi điểm gắn với việc chạy qua các chốt và về chốt nhà hợp lệ

5. Nên hiểu mốc 12 triệu lượt khán giả như thế nào? Đúng 12 triệu người khác nhau chỉ đến sân một lần Lượt vào sân được cộng dồn; một người có thể được tính ở nhiều trận Tất cả đều là khán giả ở độ tuổi hai mươi Chỉ tính người xem qua truyền hình