Phân biệt 끝나다 và 끝내다
Nghe 끝났어요, ta biết một việc đã xong. Nói 끝냈어요, người nói thường kể mình đã làm xong hoặc kết thúc việc đó. Hai từ có thể nói về cùng một sự việc, nhưng danh từ đi kèm giữ vai trò khác nhau. Chọn đúng động từ cũng cần chọn đúng trợ từ.
Hỏi giờ tan học khác với hỏi bạn đã làm xong việc gì. Từ hai tình huống quen thuộc này, hiểu cách chọn 끝나다 và 끝내다 cùng trợ từ phù hợp.
Ảnh bìa bài học
Việc đã xong và người làm xong việc
Kết thúc, xong, hết. Sự việc hoặc khoảng thời gian kết thúc làm chủ ngữ: buổi học kết thúc, kỳ nghỉ hết, việc đã xong.
Làm xong, hoàn thành, kết thúc. Chủ ngữ thực hiện việc hoàn thành hoặc kết thúc; việc được hoàn thành làm tân ngữ.
Việc gì kết thúc, hay ai kết thúc việc gì?
끝나다 là động từ. Trong nghĩa đang so sánh, từ dùng khi một việc đi đến kết thúc hoặc một khoảng thời gian đã hết. 수업이 끝나다 là buổi học kết thúc; 방학이 끝나다 là kỳ nghỉ học kết thúc.
Trong mẫu cơ bản, sự việc kết thúc đi với 이/가. Khi nêu sự việc làm chủ đề, cũng có thể dùng 은/는, như 오늘 일정은 끝났어요 — lịch trình hôm nay đã xong. Câu không nhất thiết cho biết ai đã hoàn thành hay quyết định kết thúc việc đó.
Dạng lịch sự là 끝나요 / 끝났어요. 끝나면 là “khi/nếu kết thúc”, 끝난 뒤에 là “sau khi kết thúc”. Với không gian, 길이 끝나다 còn nói con đường đi đến điểm cuối, không tiếp tục nữa. Mẫu 번호가 …로 끝나다 dùng để nói chữ số cuối của một dãy số là gì.
5 câu ví dụ끝내다 cũng là động từ, diễn tả hoàn thành hoặc làm cho một việc kết thúc. Trong mẫu 사람이 N을/를 끝내다, người thực hiện làm chủ ngữ, còn việc được làm xong làm tân ngữ. 숙제를 끝내다 là làm xong bài tập; 발표를 끝내다 là kết thúc phần trình bày.
Chủ ngữ thường được lược bỏ khi đã rõ: 다 끝냈어요 có thể hiểu là “tôi đã làm xong hết” khi người nói đang trả lời về công việc của mình. Không nhất thiết phải nêu 저는 trong mọi câu.
Dạng lịch sự là 끝내요 / 끝냈어요. 끝내고 nối hành động làm xong với hành động tiếp theo; 끝내 주세요 là lời nhờ kết thúc hoặc làm xong một việc. Với 관계, từ còn có nghĩa chấm dứt mối quan hệ.
5 câu ví dụCùng nói “xong”, khác vai trò của sự việc
← Lướt ngang để xem
| Điểm so sánh | 끝나다 | 끝내다 |
|---|---|---|
| Nghĩa cốt lõi | Một việc kết thúc, một khoảng thời gian đã hết. | Hoàn thành hoặc kết thúc một việc. |
| Mẫu cơ bản | N이/가 끝나다 | N을/를 끝내다 |
| Vai trò của N | N là chủ ngữ chỉ sự việc kết thúc. | N là tân ngữ chỉ việc được hoàn thành, kết thúc. |
| Thông tin được kể | Việc đã xong; câu có thể không nêu người làm xong. | Hành động hoàn thành hoặc kết thúc của chủ ngữ; chủ ngữ có thể được lược bỏ. |
| Với mối quan hệ | 관계가 끝나다: mối quan hệ kết thúc. | 관계를 끝내다: chấm dứt mối quan hệ. |
| Dạng thường gặp | 끝나요 / 끝났어요 / 끝나면 | 끝내요 / 끝냈어요 / 끝내고 |
Một sự việc có thể được kể từ hai phía
Việc dọn dẹp đã xong nhanh hơn tôi nghĩ.
청소가 là chủ ngữ chỉ việc đã xong. Câu thông báo việc dọn dẹp kết thúc sớm, không nêu người làm trong cấu trúc chính.
Tôi đã dọn dẹp xong nhanh hơn mình nghĩ.
청소를 là tân ngữ chỉ việc người nói đã hoàn thành. Chủ ngữ 저는 được lược bỏ; câu kể hành động làm xong của người nói.
Hôm nay buổi học đã kết thúc sớm hơn một chút.
수업이 là buổi học đã kết thúc. Dù thầy cô là người quyết định cho kết thúc sớm, vẫn dùng 끝나다 khi muốn kể thời điểm kết thúc của buổi học.
Hôm nay thầy/cô đã kết thúc buổi học sớm hơn một chút.
선생님이 nêu người thực hiện, còn 수업을 là việc được kết thúc. Câu tập trung vào hành động của thầy cô; không tự khẳng định mọi nội dung dự kiến đều đã được dạy hết.
Mối quan hệ của hai người đã kết thúc.
관계가 là điều không còn tiếp tục. Câu nêu tình trạng mối quan hệ đã chấm dứt, chưa cho biết cụ thể ai đã đưa ra quyết định.
Hai người đã chấm dứt mối quan hệ.
두 사람이 là chủ ngữ, 관계를 là tân ngữ. 끝내다 ở đây nói chấm dứt một mối quan hệ, nên dịch theo ngữ cảnh thay vì hiểu thành hoàn thành một công việc.
Những lỗi thường gặp khi muốn nói “đã xong”
Nói 준비가 끝났어요 hoặc 준비를 끝냈어요. Các dạng 준비를 끝났어요 và 준비가 끝냈어요 không đúng với hai mẫu cơ bản đang đối chiếu.
Trong câu 저는 준비가 끝났어요, 저는 nêu chủ đề, còn 준비가 vẫn chỉ việc đã xong. Không nên chỉ thấy câu có người rồi mặc định phải chọn 끝내다.
Buổi học có thể kết thúc vì thầy cô quyết định dừng sớm. Vẫn dùng 끝나다 khi kể việc buổi học đã kết thúc; dùng 끝내다 khi kể hành động kết thúc buổi học của thầy cô.
끝내다 cũng không mặc định là bỏ dở hoặc hoàn thành thật tốt. Từ có thể nói làm xong bài tập, kết thúc cuộc nói chuyện hay chấm dứt mối quan hệ. Cần xét cả đối tượng và tình huống.
끝나다 → 끝나요 → 끝났어요; 끝내다 → 끝내요 → 끝냈어요. Dạng quá khứ trông gần nhau, nhưng không thể đổi qua lại mà bỏ qua cấu trúc câu.
다 끝났어요 thường là “mọi việc đã xong”; 다 끝냈어요 có thể là “tôi đã làm xong hết”. Sự việc và người thực hiện có thể được lược bỏ khi đã rõ trong cuộc trò chuyện.
Bạn đã phân biệt được chưa?
Kiểm tra nhanh 5 câu Khoảng 1 phút - mỗi câu khóa sau lựa chọn đầu tiên
Xem sự việc làm chủ ngữ hay tân ngữ rồi chọn cách nói phù hợp. Có câu cần chọn động từ, có câu cần hiểu thông tin câu đã nêu. Sau mỗi lựa chọn, bạn sẽ thấy lý do, câu hoàn chỉnh và bản dịch.
- N이/가 끝나다: N kết thúc, đã xong. N을/를 끝내다: hoàn thành hoặc kết thúc N.
- Hai từ có thể kể cùng một sự việc từ hai góc nhìn. 끝나다 không bắt buộc là sự kết thúc không có người tác động.
- Nhớ 끝나요 / 끝났어요 và 끝내요 / 끝냈어요; xét ngữ cảnh khi danh từ hoặc chủ ngữ được lược bỏ.
Nguồn tham khảo
Xem danh sách nguồn 4 liên kết
- 한국어기초사전 - 끝나다.
- 한국어기초사전 - 끝내다.
- 한국어기초사전 - 마치다.
- 한국어기초사전 - 그만두다.
- Nghĩa, từ loại và cấu trúc cốt lõi được đối chiếu với từ điển và tư liệu của Viện Quốc ngữ Quốc gia Hàn Quốc; phần giải thích tiếng Việt, ví dụ đối chiếu và bài tập do Tiếng Hàn Thú Vị biên soạn và kiểm duyệt.



