Phân biệt -겠다 và -(으)ㄹ 것이다
“Tôi sẽ làm” hay “chắc là…”?Khi nói về việc mình sẽ làm, -겠습니다 thường nghe rõ ý nhận làm, hứa hoặc quyết tâm. -(으)ㄹ 거예요 rất quen thuộc khi kể dự định, kế hoạch. Nhưng cả hai cũng có thể dùng để suy đoán. Vì vậy, không thể hiểu đơn giản rằng một mẫu “chắc chắn xảy ra”, còn mẫu kia “không chắc”.
Cùng dịch là “sẽ”, nhưng một câu có thể là lời nhận làm, câu khác chỉ kể kế hoạch. Đừng gắn “chắc sẽ” vào mọi câu có 거예요: hãy nhìn người nói đang cam kết hay đang suy đoán.
Ảnh bìa bài học
Trước tiên, phân biệt “mình định làm” với “mình đoán”
Phạm vi bài: hai mẫu khi nói về ý định, việc sắp tới và suy đoán. V là động từ, A là tính từ. Với ý định, quyết tâm, ta thường dùng V chỉ hành động người nói có thể chủ động làm. Với A, thường là dự đoán hoặc nhận xét về một trạng thái, không phải quyết tâm thực hiện trạng thái ấy.
Tôi sẽ…; chắc là… Có thể nhấn ý nhận làm, quyết tâm; cũng có thể nói điều mình suy đoán từ tình huống.
Sẽ…; dự định…; chắc là… Dùng để nói kế hoạch, việc dự kiến xảy ra hoặc một nhận định. Trong hội thoại thường gặp -(으)ㄹ 거예요.
Học cách ghép trước, rồi nhìn ý nghĩa của cả câu
Bỏ 다, thêm -겠- rồi chọn đuôi câu phù hợp. Không chia thành -겠- hay -으겠- theo phụ âm cuối.
Khi tự nói mình sẽ làm gì: mẫu này thường thể hiện ý nhận làm, hứa hoặc quyết tâm. Đặc biệt, -겠습니다 quen thuộc trong công việc, lời phát biểu và thông báo. Lời cam kết có thể nghe mạnh, nhưng không phải lời bảo đảm rằng kết quả nhất định sẽ xảy ra.
Khi nói về điều mình không trực tiếp biết: mẫu này có thể mang nghĩa “chắc là…”, “hẳn là…”. Những câu nhận xét với tính từ không nhất thiết nói về tương lai.
5 câu ví dụ - nhận làm, quyết tâm và suy đoánKể kế hoạch, dự định: người nói cho biết mình sẽ làm gì. Nếu kế hoạch đã rõ, có thể dịch tự nhiên là “sẽ”, “dự định”, không cần thêm “chắc”. Mẫu này cũng dùng để nói một việc được dự kiến hoặc sắp xếp sẽ xảy ra.
Suy đoán: người nói nhận định về điều có thể xảy ra hoặc tình trạng chưa trực tiếp biết. Lúc đó, bản dịch “chắc là…”, “có lẽ…” hoặc “chắc sẽ…” có thể phù hợp. Cần xem cả thời gian và ngữ cảnh, không chỉ nhìn đuôi câu.
Thân từ kết thúc bằng nguyên âm: thêm -ㄹ. Có phụ âm cuối khác ㄹ: thường thêm -을. Kết thúc bằng ㄹ: giữ nguyên ㄹ, không thêm 을. Một số từ biến đổi thân cần học riêng.
Điểm khác nằm ở cách nói và điều muốn nhấn mạnh
← Lướt ngang để xem
| Điểm so sánh | -겠다 | -(으)ㄹ 것이다 |
|---|---|---|
| Khi tự nói mình sẽ làm gì | Thường làm nổi bật ý nhận làm, hứa, quyết tâm; dạng -겠습니다 rất quen trong lời nói trang trọng. | Rất thường dùng để kể kế hoạch, dự định; vẫn có thể thể hiện quyết tâm nếu ngữ cảnh cho thấy điều đó. |
| Khi nhận xét, dự đoán | Có thể suy đoán, phản ứng trước điều đang thấy hoặc vừa nghe. | Cũng có thể nêu dự đoán, nhận định dựa trên thông tin người nói có. |
| Có luôn nói về tương lai không? | Không. Có thể suy đoán một trạng thái ở hiện tại. | Không. Có thể nhận định về tình trạng hiện tại, nhất là khi thời gian đã rõ trong câu. |
| Mức độ chắc chắn | Không tự bảo đảm việc sẽ xảy ra. Ý chí mạnh và kết quả chắc chắn là hai chuyện khác nhau. | Không mặc định là thiếu chắc chắn. Một kế hoạch đã định hoặc lời khẳng định mạnh vẫn có thể dùng mẫu này. |
| Dịch sang tiếng Việt | “Sẽ”, “xin…”, “nhất định sẽ” khi nhận làm; “chắc là”, “hẳn là” khi suy đoán. | “Sẽ”, “dự định” khi kể kế hoạch; “chắc là”, “chắc sẽ”, “có lẽ” khi nêu suy đoán. |
| Cách ghép cơ bản | Thêm -겠- vào thân từ rồi chọn đuôi câu. | Chọn -ㄹ / -을 theo thân từ; viết cách trước 것 / 거. |
Cùng một chủ đề, người nói có thể nhận làm, kể kế hoạch hoặc suy đoán
Phòng họp thì để tôi đặt.
Trong cuộc trao đổi phân công, người nói chủ động nhận phần việc này. -겠습니다 làm rõ ý nhận làm và hợp với cách nói trang trọng.
Ngày mai, tôi sẽ đặt phòng họp.
Người nói kể kế hoạch của mình. Câu không tự mang nghĩa “tôi không chắc có đặt hay không”; vì vậy không cần thêm “chắc sẽ” vào bản dịch.
Trên đỉnh núi chắc lạnh lắm.
Đây là nhận xét, suy đoán từ điều đang thấy. 춥겠어요 không phải một lời cam kết, cũng không bắt buộc nói về ngày mai.
Trên đỉnh núi chắc lạnh lắm.
Người nói cũng nhận định về tình trạng trên đỉnh núi. Hai câu đều có thể phù hợp ở đây; không thể chỉ nhìn đuôi câu để kết luận bên nào chắc hơn.
Tôi nhất định sẽ thi đậu.
Người nói bày tỏ quyết tâm bằng lối trang trọng. 반드시 nhấn mạnh “nhất định”; đây là lời thể hiện ý chí, không phải bằng chứng kết quả đã được bảo đảm.
Tôi nhất định sẽ thi đậu.
Trong cuộc trò chuyện, câu này vẫn có thể rất quyết tâm và tự tin. Dùng -ㄹ 거예요 không làm 반드시 biến thành “có lẽ”; đừng tự hạ mức quyết tâm của người nói.
거예요, 것입니다, 겁니다 khác nhau thế nào?
Cùng một nhóm cấu trúc, thay đổi cách kết thúc câu
거 là cách nói thường dùng trong hội thoại của 것. Khi gặp những dạng dưới đây, trước hết hãy nhận ra cùng một cấu trúc, rồi xem câu đang nói về kế hoạch hay suy đoán. Đây không phải một bảng xếp hạng độ chắc chắn.
← Lướt ngang để xem
| Dạng | Cách dùng thường gặp | Ví dụ với 만나다 |
|---|---|---|
| -(으)ㄹ 것이다 | Dạng cơ bản, thường gặp trong sách và văn viết; không phải đuôi hội thoại lịch sự có 요. | 만날 것이다 |
| -(으)ㄹ 거예요 | Lối lịch sự, rất quen thuộc trong hội thoại hằng ngày. | 만날 거예요 |
| -(으)ㄹ 것입니다 | Lối lịch sự trang trọng, dùng trong trình bày, thông báo và văn bản phù hợp. | 만날 것입니다 |
| -(으)ㄹ 겁니다 | Dạng ngắn dùng 거 với lối lịch sự trang trọng; cũng quen thuộc trong lời nói. | 만날 겁니다 |
Nói gọn không có nghĩa là bớt chắc chắn: đổi 만날 것입니다 thành 만날 겁니다 không tự biến một lời khẳng định thành phỏng đoán yếu hơn.
Không phải câu nào cũng nên dịch thành “sẽ”
-겠어요 và -겠습니다 đều có thể dùng với các nghĩa đã học. Ngoài ra, có những câu nên nhớ theo tình huống giao tiếp.
Vâng, tôi hiểu rồi.
Đây là lời đáp lịch sự để cho biết mình đã hiểu, đã tiếp nhận điều vừa nghe. Không cần dịch máy móc thành “tôi sẽ biết”.
Tôi xin phép dùng bữa.
Câu quen thuộc trước khi ăn, có thể kèm ý cảm ơn người chuẩn bị bữa ăn. Hãy nhớ cách dùng trong tình huống này, không chỉ ghép nghĩa từng phần.
Bạn có muốn ngồi một lát không?
Trong tình huống mời khách, đây là lời hỏi, lời mời lịch sự. Câu hướng đến ý muốn của người nghe, không khẳng định rằng người ấy chắc chắn sẽ ngồi.
Ba điều giúp bạn không dịch sai ý người nói
Một người dùng -겠습니다 có thể đang hứa rất nghiêm túc. Nhưng lời hứa nói về thái độ, ý định của người ấy; nó không bảo đảm kết quả thực tế. Ngược lại, một kế hoạch nói bằng -(으)ㄹ 거예요 có thể đã được chuẩn bị kỹ.
Hãy hỏi: “Người nói đang nhận làm, kể kế hoạch hay đoán một điều?” Câu hỏi này hữu ích hơn việc gán sẵn hai mức độ chắc chắn cho hai mẫu.
토요일에 이사할 거예요.
Thứ Bảy, tôi sẽ chuyển nhà.
Nếu người nói đang báo ngày chuyển nhà đã định, dịch “tôi sẽ chuyển nhà” là phù hợp. Tự thêm “chắc sẽ” có thể làm câu tiếng Việt nghe như người ấy chưa quyết định. Nếu đang đoán một tình trạng ở hiện tại, nhiều khi chỉ cần dịch “chắc là…” chứ không phải “chắc sẽ…”.
Với những từ chỉ trạng thái như 예쁘다, 춥다, 피곤하다, hai mẫu thường giúp nhận xét hoặc suy đoán. Thấy -겠- ở cuối một câu như thế, đừng tự hiểu là “nhất định sẽ…”.
Muốn nói ý định, lời hứa của mình, hãy dùng động từ chỉ hành động phù hợp. Chữ V/A chỉ cho biết hai mẫu có thể kết hợp với cả động từ lẫn tính từ; không có nghĩa mọi cách kết hợp đều mang cùng một ý.
Hiểu nghĩa trong tình huống, không đoán theo đuôi câu
Kiểm tra nhanh 5 câu Khoảng 2 phút - mỗi câu khóa sau lựa chọn đầu tiên
Có câu kiểm tra ý nghĩa, có câu kiểm tra dạng viết. Đọc tình huống trước khi chọn; một mẫu có thể diễn tả nhiều ý khác nhau.
- -겠습니다 thường làm nổi bật lời nhận làm, hứa hoặc quyết tâm trong tình huống trang trọng. Ý chí mạnh không có nghĩa kết quả đã chắc chắn.
- -(으)ㄹ 거예요 rất thường kể kế hoạch; chỉ thêm “chắc là”, “chắc sẽ” khi câu mang nghĩa suy đoán. Cả hai mẫu đều có thể suy đoán.
- 거예요, 것입니다, 겁니다 khác cách diễn đạt và mức độ trang trọng, không phải ba mức độ chắc chắn. Chọn theo tình huống và viết cách trước 것 / 거.
Nguồn tham khảo
Xem danh sách nguồn 7 liên kết
- 국립국어원 - Các nghĩa của -겠-: tương lai, suy đoán, ý chí và cách nói lịch sự.
- 한국어기초사전 - 것: dự kiến, suy đoán và kế hoạch trong cấu trúc -을 것이다.
- 국립국어원 - -ㄹ và -ㄹ 것이다 không chỉ biểu thị thời gian tương lai.
- 국립국어원 - Cấu tạo của 겁니다, 거입니다.
- 국립국어원 - Viết 올 겁니다, không viết 올 껍니다.
- 국립국어원 - 거예요 và dạng đầy đủ 거이에요.
- 국립국어원 - Viết cách trước 거 trong cấu trúc -ㄹ/을 것이다.
- Nghĩa, từ loại và cấu trúc cốt lõi được đối chiếu với từ điển và tư liệu của Viện Quốc ngữ Quốc gia Hàn Quốc; phần giải thích tiếng Việt, ví dụ đối chiếu và bài tập do Tiếng Hàn Thú Vị biên soạn và kiểm duyệt.
