TIẾNG HÀN THÚ VỊ · GÓC VĂN HÓA
Bốn điểm cực trên đất liền Hàn Quốc: Những nơi tận cùng có gì?
Ở phía đông là một làng biển thuộc Pohang; phía tây là bờ biển Taean đổi khác theo con nước. Đi xuống phía nam, ta gặp ngôi làng mang tên “tận cùng đất liền”. Còn ở phía bắc, cảnh quan dẫn người xem đến câu chuyện về đường phân giới. Bốn đầu bản đồ ấy có gì khiến một chuyến đi trở nên đáng nhớ?
Bốn điểm cực đất liền Hàn Quốc nằm ở đâu? Cùng đi qua Pohang, Taean, Haenam và Goseong để tìm hiểu cảnh biển, đời sống địa phương và sự khác biệt giữa điểm cực địa lý với nơi du khách có thể ghé.
Ảnh: Olga Lipunova / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0
Bốn điểm cực được tính trong phạm vi nào?
Tóm tắt nhanh30 giây
Bài xét phần đất liền liên tục của Hàn Quốc ở phía nam đường phân giới quân sự, không tính các đảo. Bốn vùng tương ứng là Pohang, Taean, Haenam và Goseong.
“Cực Đông”, “cực Tây” nghe như những tên gọi chỉ có một đáp án. Nhưng thêm hoặc bớt các đảo, bản đồ sẽ cho kết quả khác. Vì vậy, trước hết cần thống nhất: bài viết chỉ xét phần đất liền liên tục do Hàn Quốc quản lý ở phía nam đường phân giới quân sự, không tính các đảo và không xét toàn bộ bán đảo Triều Tiên.
Trong phạm vi này, cực Đông và cực Tây là những nơi có kinh độ lớn nhất và nhỏ nhất; cực Nam và cực Bắc được xác định bằng vĩ độ. Một điểm nổi tiếng để đón bình minh, một đài quan sát hoặc một cột mốc du lịch có thể nằm trong cùng vùng nhưng cần được phân biệt với điểm cực địa lý.
← Lướt ngang để xem
| Hướng | Địa danh | Vùng hành chính | Điều đáng khám phá |
|---|---|---|---|
| Cực Đông | Seokbyeong-ri, thị trấn Guryongpo | Pohang, Gyeongsangbuk-do | Bờ biển, cảng nhỏ và câu chuyện làng chài. |
| Cực Tây | Mohang-ri, xã Sowon | Taean, Chungcheongnam-do | Cảnh biển thay đổi theo thủy triều, hoàng hôn ở vùng Mallipo. |
| Cực Nam | Ttangkkeut, Songho-ri, xã Songji | Haenam, Jeollanam-do | Làng “tận cùng đất liền”, mốc ven biển và những đảo ngoài khơi. |
| Cực Bắc | Khu vực Daegang-ri, xã Hyeonnae, theo Địa chí Gangwon | Goseong, Gangwon | Vùng giáp đường phân giới; du khách tìm hiểu qua các điểm tham quan được phép mở cửa. |
Riêng cực Bắc cần đọc kỹ hơn: điểm cực, làng có người sinh sống và nơi mở cửa cho khách là ba khái niệm khác nhau. Sự khác biệt này sẽ quyết định cách hiểu cả hành trình.
Cực Đông: Seokbyeong-ri, một góc biển ít được gọi tên
Tóm tắt nhanh30 giây
Cực Đông đất liền được xác định tại Seokbyeong-ri thuộc Guryongpo, Pohang. Homigot là một địa danh đón bình minh nổi tiếng khác trong vùng Pohang, cần phân biệt với điểm này.
Nhắc đến bờ đông Hàn Quốc, nhiều người nhớ ngay bàn tay vươn lên từ biển ở Homigot. Tuy nhiên, khi tìm địa danh gắn với cực Đông của phần đất liền, cái tên cần nhớ là Seokbyeong-ri, thuộc thị trấn Guryongpo của thành phố Pohang. Tư liệu địa lý của tỉnh Gyeongsangbuk-do cũng xác định đầu phía đông của Pohang tại đây.
Ở Seokbyeong-ri có mốc hình quả địa cầu ghi nhận vị trí “đầu phía đông”. Nhưng sức hấp dẫn của một làng biển không dừng ở tấm biển chứng nhận. Bờ đá, đê chắn sóng, ngọn hải đăng và những ngôi nhà hướng ra biển tạo nên một không gian vừa có thể ngắm cảnh, vừa cảm nhận được nơi người dân sinh sống.
Làng còn có một kết nối gần gũi với khán giả phim Hàn: Tổng cục Du lịch Hàn Quốc giới thiệu Seokbyeong 1-ri với các ngôi nhà dùng làm bối cảnh của Hometown Cha-Cha-Cha. Một địa danh ít quen trên bản đồ vì thế có thể gợi lại khung cảnh từng gặp trên màn ảnh. Khi ghé, hãy giữ sự yên tĩnh và tôn trọng không gian riêng của cư dân.
Homigot và Seokbyeong-ri có thể cùng xuất hiện trong một chuyến đi Pohang, nhưng hai tên gọi không thay thế cho nhau. Cũng không nên suy ra rằng nơi xa nhất về phía đông luôn là nơi đón mặt trời sớm nhất trong mọi ngày; giờ bình minh còn phụ thuộc vị trí, mùa và địa hình quan sát.
Khung hình: Travel & Pastime / Wikimedia Commons, CC BY 3.0
Cực Tây: Mohang-ri và nhịp thủy triều ở Taean
Tóm tắt nhanh30 giây
Cực Tây đất liền nằm tại Mohang-ri, xã Sowon, huyện Taean. Bãi biển Mallipo và cảng Mohang giúp khám phá cảnh quan, đời sống ven biển của vùng này.
Điểm cực Tây đưa ta đến Mohang-ri, xã Sowon, huyện Taean, thuộc tỉnh Chungcheongnam-do. Đây là Mohang ở Taean; khi tìm đường, cần nhập kèm tên huyện để tránh nhầm với những bãi biển mang tên tương tự ở địa phương khác.
Khung cảnh ở Taean gợi một nhịp đi khác. Bạn có thể dành thời gian quan sát đường bờ thay đổi khi nước lên, nước xuống. Chính quyền Taean lưu ý Mallipo có chênh lệch thủy triều đáng kể, đồng thời giới thiệu nơi đây qua bãi cát thoải, rừng thông và hoạt động ven biển.
Mallipo là một cách dễ tiếp cận để cảm nhận vùng cực Tây. Còn cảng Mohang ở gần đó đưa câu chuyện trở về với tàu thuyền và nghề biển. Một chuyến đi có thể nối buổi dạo bờ cát với bữa ăn địa phương, rồi kết thúc bằng ánh chiều trên mặt nước.
Điều cần giữ rõ là tên một bãi biển, một cảng và tọa độ cực Tây không đồng nghĩa với nhau. Bức ảnh hoàng hôn ở đầu bài giúp hình dung vẻ đẹp của vùng Mallipo; để xác định điểm cực, địa danh đối chiếu vẫn là Mohang-ri. Khi đi gần bãi triều hay bờ đá, nên xem giờ nước và đi theo lối được hướng dẫn tại chỗ.
Cực Nam: Ttangkkeut, ngôi làng mang tên tận cùng đất liền
Tóm tắt nhanh30 giây
Ttangkkeut thuộc Songho-ri, xã Songji, huyện Haenam, là địa danh gắn với cực Nam đất liền. Tên gọi có nghĩa “tận cùng đất liền”; tháp mốc ven biển và đài quan sát trên cao là hai công trình khác nhau.
Trong bốn vùng, Ttangkkeut ở Haenam, tỉnh Jeollanam-do, có lẽ là nơi dễ hình dung ý nghĩa “tận cùng” nhất. Tên gọi ghép từ ý niệm “đất” và “đầu cuối”, thường được hiểu là “tận cùng đất liền”. Làng cũng được biết đến với tên Galdu.
Vị trí cực Nam đất liền gắn với Songho-ri, xã Songji. Ở khu vực ven biển, tháp mốc Ttangkkeut hình tam giác và lối ngắm biển bằng kính giúp biến một khái niệm trên bản đồ thành trải nghiệm có thể nhìn thấy. Trên cao còn có đài quan sát, mở tầm nhìn ra làng, bờ biển và những đảo ngoài khơi.
Hai công trình ấy phục vụ hai trải nghiệm: tháp mốc giúp cảm nhận điểm cuối ở sát biển; đài quan sát giúp nhìn toàn cảnh. Đứng ở nơi cao nhất để ngắm không có nghĩa đang đứng ở vị trí xa nhất về phía nam. Phân biệt điều này cũng giúp chọn điểm đến đúng với điều mình muốn thấy.
Nhìn từ làng ra ngoài khơi, các đảo vẫn tiếp tục xuất hiện trên đường chân trời. Cảnh ấy nhắc ta nhớ phạm vi đang xét: Ttangkkeut là cực Nam đất liền, còn Marado là một đảo xa hơn về phía nam. “Tận cùng” ở đây vì thế vừa là kiến thức địa lý, vừa là cảm giác dừng bước trước một không gian biển vẫn còn mở rộng.
Ảnh: 유주영 / Gongu, Ủy ban Bản quyền Hàn Quốc, CC BY 4.0
Cực Bắc: Goseong, nơi cần đọc bản đồ thật cẩn thận
Tóm tắt nhanh30 giây
Cực Bắc trong phạm vi bài thuộc Hyeonnae, huyện Goseong, tỉnh Gangwon. Bài dùng địa danh Daegang-ri theo Địa chí Gangwon. Đài quan sát Thống nhất Goseong là điểm tham quan để tìm hiểu vùng biên, không phải chính điểm cực Bắc.
Đầu phía bắc của phạm vi đang xét nằm ở xã Hyeonnae, huyện Goseong, tỉnh Gangwon, giáp khu vực đường phân giới quân sự. Trong Địa chí Gangwon, bảng vị trí bốn đầu của tỉnh ghi đầu phía bắc là Daegang-ri. Đây là căn cứ địa danh được sử dụng trong bài.
Ở cấp tên làng, tư liệu không hoàn toàn thống nhất: một nghiên cứu đăng trên tạp chí của Hội Địa lý Hàn Quốc ghi Songhyeon-ri. Vì vậy, cần giữ rõ mức độ xác định: vùng cực Bắc là Hyeonnae, Goseong; tên Daegang-ri ở đây đi kèm căn cứ địa chí, còn bài không gán một tọa độ chi tiết đến từng giây cho địa điểm du lịch.
Với người đi tham quan, địa danh dễ tiếp cận để tìm hiểu câu chuyện này là Đài quan sát Thống nhất Goseong. Từ đây có thể nhìn cảnh biển, vùng phi quân sự và núi ở phía xa khi điều kiện quan sát cho phép. Không gian trưng bày giúp nối khung cảnh trước mắt với lịch sử chiến tranh và sự chia cắt bán đảo.
Đài quan sát nằm về phía nam điểm cực địa lý. Một lời giới thiệu như “điểm ngắm cảnh cực Bắc” hay “làng cực Bắc” thường có thêm điều kiện về loại địa điểm, cư dân hoặc phạm vi mở cửa. Không nên tự bỏ những điều kiện ấy rồi xem tất cả là một vị trí duy nhất.
Chuyến đi Goseong vì thế có nhịp khác ba vùng biển còn lại. Có những nơi ta đến để nhìn thật xa, đồng thời hiểu vì sao bước chân chỉ được dừng trong phạm vi nhất định. Khi tham quan đài quan sát, hãy kiểm tra hướng dẫn tiếp nhận khách, giấy tờ cần mang và tình trạng mở cửa của đúng điểm đến.
Vì sao những nơi tận cùng khiến người ta muốn đến?
Tóm tắt nhanh30 giây
Điểm cực cho chuyến đi một đích đến dễ nhớ. Cảnh quan, làng biển, công trình và lịch sử địa phương mới là những điều khiến mỗi vùng có câu chuyện riêng.
“Đã đến đầu phía đông” hay “đã đi hết về phía nam” tạo ra một cảm giác hoàn thành rất cụ thể. Ta dễ nhớ một chuyến đi khi nó có đích đến rõ ràng, có tấm ảnh lưu lại và một câu chuyện để kể với người khác.
Nhưng khi đặt bốn vùng cạnh nhau, điều thú vị nằm ở sự khác biệt. Pohang dẫn về bờ đá và làng chài; Taean gợi nhịp nước lên xuống; Haenam khiến tên gọi “tận cùng đất liền” trở nên hữu hình; còn Goseong đặt cảnh quan cạnh ký ức lịch sử.
Những ngọn hải đăng, tháp mốc và đài quan sát giúp mỗi vùng trở nên dễ nhận diện. Qua chúng, một vị trí địa lý bước vào ảnh du lịch và ký ức cá nhân. Địa lý cho ta lý do lên đường; những gì đang diễn ra quanh điểm cực cho ta lý do ở lại.
Ảnh: Bernard Gagnon / Wikimedia Commons, CC0 1.0
Đi tìm điểm cực, nên chuẩn bị thế nào?
Trước hết, chọn đúng địa danh trên bản đồ. Seokbyeong-ri cần đi cùng Guryongpo, Pohang; Mohang-ri cần đi cùng Sowon, Taean; Ttangkkeut cần đi cùng Haenam. Với Goseong, hãy chọn huyện thuộc Gangwon, vì Hàn Quốc còn có một huyện Goseong khác ở phía nam.
Tiếp theo, chọn nơi thực sự muốn ghé. Mốc địa lý, bãi biển, cảng và đài quan sát có thể cách nhau một quãng. Ở Haenam, hãy phân biệt tháp mốc ven biển với đài quan sát trên cao. Ở Goseong, đặt mục tiêu tham quan địa điểm được phép đón khách, thay vì tìm đường đến tọa độ trong vùng hạn chế.
Dành thời gian cho điều kiện tại chỗ. Bờ biển Taean cần xem con nước; các điểm ngắm cảnh cần thời tiết và tầm nhìn phù hợp. Giờ mở cửa, lối đi, phương tiện kết nối và yêu cầu giấy tờ nên được kiểm tra với đơn vị quản lý trước chuyến đi.
Bốn vùng nằm cách xa nhau, nên có thể chia thành nhiều chuyến. Mỗi lần chọn một điểm chính, rồi dành thêm thời gian cho làng biển, bữa ăn và đường dạo quanh đó. Cách đi ấy giúp hành trình có chiều sâu, đồng thời bớt áp lực phải hoàn thành đủ bốn hướng.
Góc dành cho người học tiếng Hàn
Tám từ dưới đây giúp đọc biển chỉ dẫn và hiểu những khái niệm đã gặp trong bài. Phiên âm Latin hỗ trợ nhận mặt chữ; khi luyện nói, hãy kết hợp nghe phát âm.
← Lướt ngang để xem
| Tiếng Hàn | Phiên âm Latin | Nghĩa trong bài |
|---|---|---|
| 최동단 | choedongdan | Điểm xa nhất về phía đông; cực Đông. |
| 최서단 | choeseodan | Điểm xa nhất về phía tây; cực Tây. |
| 최남단 | choenamdan | Điểm xa nhất về phía nam; cực Nam. |
| 최북단 | choebukdan | Điểm xa nhất về phía bắc; cực Bắc. |
| 육지 | yukji | Đất liền, đối chiếu với biển hoặc đảo. |
| 땅끝 | ttangkkeut | Tận cùng đất liền; tên gọi Ttangkkeut. |
| 전망대 | jeonmangdae | Đài quan sát, nơi ngắm toàn cảnh. |
| 수평선 | supyeongseon | Đường chân trời trên biển hoặc mặt nước. |
Đi đến tận cùng để nhìn vùng đất rộng hơn
Từ Pohang đến Taean, từ Haenam đến Goseong, bốn đầu đất liền mở ra những câu chuyện khác nhau về biển, làng xóm và lịch sử. Một cái tên trên bảng chỉ đường có thể là điểm khởi đầu để ta nhìn kỹ hơn vùng đất quanh mình.
Điều đáng nhớ sau chuyến đi có thể là ánh chiều, một làng biển hay câu chuyện nghe được ở đài quan sát. Khi ấy, bốn điểm cực đã trở thành bốn cách tiếp cận Hàn Quốc, mỗi nơi giữ lại một cảm nhận riêng.
Bạn nhớ được bao nhiêu?5 câu · khoảng 1 phút · hoàn toàn tùy chọn
Nguồn tham khảo
Xem danh sách nguồnTư liệu và giấy phép ảnh
- Chính quyền Gyeongsangbuk-do · Địa lý Pohang và Seokbyeong-ri; Yeongnam Ilbo · Ghi chép về mốc cực Đông và các điểm cực đất liền theo thông tin của NGII.
- Địa chí Gangwon, quyển I · Bảng bốn đầu tỉnh, tr. 42: Daegang-ri, Hyeonnae, Goseong. Đối chiếu khác biệt tên làng với nghiên cứu địa lý ghi Songhyeon-ri. Bài dùng Daegang-ri theo địa chí, không coi địa điểm tham quan là tọa độ cực Bắc.
- Chính quyền Taean · Mallipo và đặc điểm thủy triều · Cảng Mohang.
- Tổng cục Du lịch Hàn Quốc · Seokbyeong 1-ri và bối cảnh phim · Làng Galdu – Ttangkkeut · Tháp mốc Ttangkkeut và skywalk · Đài quan sát Thống nhất Goseong.
- Viện Quốc ngữ Quốc gia Hàn Quốc · Quy tắc phiên âm Latin.
- Ảnh 1: Olga Lipunova · Hoàng hôn ở Mallipo, Taean · CC BY-SA 3.0.
- Ảnh 2: Travel & Pastime · Hải đăng cảng Seokbyeong-ri, khung hình từ video gốc · CC BY 3.0.
- Ảnh 3: 유주영 · Bờ biển Ttangkkeut, tác phẩm số 13304118 · CC BY 4.0.
- Ảnh 4: Bernard Gagnon · Đài quan sát Thống nhất Goseong · CC0 1.0.
